BDDK Bankacılık Hizmetlerinin Erişilebilirliğine Dair Yönetmelik: bankalar için işaret dili rehberi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) yayımladığı Bankacılık Hizmetlerinin Erişilebilirliğine Dair Yönetmelik, bankacılık hizmetlerinin engelli müşterilerin erişimine ve kullanımına uygun hâle getirilmesini düzenler. Yönetmelikte işaret diline doğrudan atıf yapan hükümler var. Bu yazıda işitme engelli müşteriler açısından öne çıkan maddeleri özetliyoruz.
Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Bankanızın yükümlülükleri için hukuk ve uyum birimlerinize başvurun.
Yönetmelik ne zaman yayımlandı?
Yönetmelik 18 Haziran 2016 tarihli ve 29746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2017'de yürürlüğe girdi. Dayanağı 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'dur. Bankaların mevcut hizmet, faaliyet ve sistemlerini 1 Ocak 2018'e kadar Yönetmeliğe uygun hâle getirmesi istendi.
İşitme engelli müşteriler için öne çıkan hükümler
| Madde | Konu | Ne öngörüyor? |
|---|---|---|
| 4/7 | Sözleşmeler ve müşteri bilgileri | Bankacılık hizmetlerine ilişkin sözleşmelerin, banka internet sayfalarından sesli bilgilendirme ve işaret dili çevirisi yapılmış video biçimlerinde erişilebilir olması. Hesap özeti, PIN ve parola gibi bilgilerin talep hâlinde, güvenlik sağlanarak farklı biçimlerde sunulması. |
| 4/3 | Personel eğitimi | Müşterilerle doğrudan iletişim kuran personele engelli müşterilerle iletişim konusunda eğitim verilmesi. |
| 8/5 | Şubeler | Şube personelinin işaret dili öğrenmeye teşvik edilmesi. İşaret dili bilen personel yoksa görüntülü uzaktan destek sunulması. |
| 11/1 | İnternet ve mobil bankacılık | İnternet bankacılığı ve mobil bankacılık uygulamalarının erişilebilirlik standartlarıyla uyumlu olması. |
| 12/2 | Çağrı merkezi | Çağrı merkezi hizmeti sunan bankaların işitme engelli müşteriler için güvenli çevrim içi yazışma veya görüntülü uzaktan tercüman hizmeti sunması. |
| 4/11 | Ücret | Kolaylaştırıcı ve bilgilendirici hizmetler için engelli müşterilerden ek ücret alınmaması. |
Hesap açılışı ve günlük bankacılık işlemleri
Yönetmelikte hesap açılışına özel ayrı bir madde yok. Ancak mevduat hesabı açarken imzalanan sözleşmeler de dahil olmak üzere bankacılık sözleşmeleri 4/7. maddenin, internet ve mobil bankacılıkta yapılan işlemler de 11/1. maddenin kapsamına giriyor. Yani işitme engelli bir müşterinin hesap açmadan vadeli ve vadesiz hesap yönetimine kadar bankacılık işlemlerinde bilgiye eşit şekilde ulaşabilmesi, Yönetmeliğin genel amacıyla doğrudan ilgili.
Bankalar için pratik adımlar
- İnternet sitesinde yayımlanan bankacılık sözleşmelerini listeleyin ve her biri için işaret dili çevirisine erişim sağlayın. Hukuki metinlerde uzman tarafından kontrol edilmiş çeviri tercih edin.
- Ürün, ücret ve başvuru sayfalarına işaret dili oynatıcısı ekleyin.
- İnternet ve mobil bankacılık uygulamalarınızı WCAG 2.2'ye göre taratın. 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi de bankaları kapsıyor.
- Şube ve çağrı merkezi için görüntülü tercüman hizmetinizi gözden geçirin. Canlı görüşmelerde avatar değil, insan tercüman gerekir.
- Sözleşme metinleri değiştiğinde işaret dili çevirilerinin de güncel metne dayandığından emin olun.
Konuşan Eller nasıl destek olur?
Konuşan Eller ile banka internet sitesini ziyaret eden işitme engelli müşteri, sözleşme, ürün ve bilgilendirme içeriklerinden istediği metni seçip kurumsal kimliğe uygun bir avatarla Türk İşaret Dili'nde izler. Sözleşmeler gibi kritik metinler için uzman kontrollü çeviri de planlanabilir. [DOĞRULAYIN] Corpowid ise internet ve mobil bankacılık uygulamalarının WCAG 2.2 taraması ve iyileştirmesinde destek verir.